Hình: Nạn nhân Cecil Williams, khiếm thị, nựng chó Orlando tại Bệnh viện
Nguyễn Thượng Chánh
Có thể nói chó là con thú gần gũi nhất của chúng ta, và đồng thời cũng là bạn đồng hành lâu đời nhất của nhân loại.
Tuy được xem là bạn, nhưng loài người đâu phải lúc nào cũng xử sự đẹp với loài chó đâu. Sự phân biệt đối xử này còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như hoàn cảnh kinh tế gia đình, và phong tục tập quán của từng quốc gia.
Nói chung thì các xứ Tây phương rất quý trọng con chó.
Tuần lễ trước Giáng Sinh 2013, một con chó đã liều mình phóng xuống đường rầy xe điện ngầm New York để cứu chủ khiếm thị.
Tuy được xem là bạn, nhưng loài người đâu phải lúc nào cũng xử sự đẹp với loài chó đâu. Sự phân biệt đối xử này còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như hoàn cảnh kinh tế gia đình, và phong tục tập quán của từng quốc gia.
Nói chung thì các xứ Tây phương rất quý trọng con chó.
Tuần lễ trước Giáng Sinh 2013, một con chó đã liều mình phóng xuống đường rầy xe điện ngầm New York để cứu chủ khiếm thị.
* * *
Chó khôn liều mình cứu chủ khiếm thị
Ông Cecil Williams rủi ro bị té xuống đường métro tại trạm 145th Street New York hôm thứ Ba 17/12/2013. Con chó Orlando của ông ta đã phóng theo, sủa rân lên để báo động và liếm mặt chủ cho tỉnh lại… Nạn nhân và chó kịp thời bò vào phía sâu nhất của đường hầm, chỉ 15 giây sau là métro chạy tới. Nạn nhân chỉ bị thương nhẹ.
Nuôi chó để làm gì?
Trước hết là nuôi chó để giữ nhà, hoặc để giữ kho hàng. Chó Husky dùng để kéo xe vùng Bắc cực.
Hễ có ai đến là nó sủa loạn lên. Tại nhiều quốc gia người ta nuôi chó để giúp họ lúc chăn dắt đàn bò hay đàn cừu, tìm cứu người trong các ca thiên tai…
Chó còn giúp con người trong lúc đi săn.
Lý do thường được đề cập đến là nuôi chó để cho có bạn, và để bớt cảm thấy cô đơn trong cuộc sống. Có nhiều quốc gia sử dụng cho để đua, để cho cắn lộn sát phạt đỏ đen.
Tại Âu Mỹ, chó đã trở thành một thành viên trong gia đình. Chó được cưng nên có người gọi chúng là những “đứa trẻ có lông”.
Có một số ít bạn Việt Nam sống tại hải ngoại, như ở Hoa Kỳ chẳng hạn, hận đời và bất mãn nên phán rằng: đàn ông không có giá nên đứng hạng thứ tư sau con chó (nhứt con nít, nhì là đàn bà, ba là con chó và chót hết là đàn ông). Miễn bàn.
Hễ có ai đến là nó sủa loạn lên. Tại nhiều quốc gia người ta nuôi chó để giúp họ lúc chăn dắt đàn bò hay đàn cừu, tìm cứu người trong các ca thiên tai…
Chó còn giúp con người trong lúc đi săn.
Lý do thường được đề cập đến là nuôi chó để cho có bạn, và để bớt cảm thấy cô đơn trong cuộc sống. Có nhiều quốc gia sử dụng cho để đua, để cho cắn lộn sát phạt đỏ đen.
Tại Âu Mỹ, chó đã trở thành một thành viên trong gia đình. Chó được cưng nên có người gọi chúng là những “đứa trẻ có lông”.
Có một số ít bạn Việt Nam sống tại hải ngoại, như ở Hoa Kỳ chẳng hạn, hận đời và bất mãn nên phán rằng: đàn ông không có giá nên đứng hạng thứ tư sau con chó (nhứt con nít, nhì là đàn bà, ba là con chó và chót hết là đàn ông). Miễn bàn.
Chó giúp ta có sức khỏe
Tại hải ngoại, người ta nuôi chó vì sở thích và vì thương thú vật.
Chó còn là con vật rất gần gũi với người và đồng thời cũng là người bạn trung thành với chúng ta. Con người có thể phản bội chúng ta nhưng chó thì không bao giờ.
Ngày nay, chó được sử dụng trong khoa thú vật trị liệu (zootherapy) trong những trung tâm nuôi dưỡng người già. Chỉ việc vuốt ve con chó cũng làm não tiết ra hormone serotonine là chất làm chúng ta cảm thấy được sảng khoái, đồng thời giảm bớt hormone cortisol, là loại gây stress, nhờ vậy giúp làm hạ áp huyết, bớt căng thẳng tinh thần và tìm được nguồn an ủi.
Tại hải ngoại, người ta nuôi chó vì sở thích và vì thương thú vật.
Chó còn là con vật rất gần gũi với người và đồng thời cũng là người bạn trung thành với chúng ta. Con người có thể phản bội chúng ta nhưng chó thì không bao giờ.
Ngày nay, chó được sử dụng trong khoa thú vật trị liệu (zootherapy) trong những trung tâm nuôi dưỡng người già. Chỉ việc vuốt ve con chó cũng làm não tiết ra hormone serotonine là chất làm chúng ta cảm thấy được sảng khoái, đồng thời giảm bớt hormone cortisol, là loại gây stress, nhờ vậy giúp làm hạ áp huyết, bớt căng thẳng tinh thần và tìm được nguồn an ủi.
“Một du khách đang nựng con chó được huấn luyện để điều trị có tên Toby bên trong khu vực Phi Trường Quốc Tế San Francisco International Airport hôm 3 tháng 12 năm 2013 tại Thành Phố San Francisco, California. The San Francisco SPCA và San Francisco International Airport đã cùng nhau đưa ra chương trình mới gọi là “Lữ Đoàn Vẫy Đuôi” sẽ có một nhóm chó có bằng cấp trị liệu sẽ giám sát phi trường để giúp làm dịu những hành khách căng thẳng trong thời gian du lịch mùa lễ bận rộn”. (Chó làm vui lòng du khách mùa lễ – Vietbao.com)
Khoa thú vật trị liệu (zootherapy) cho biết việc nuôi chó trong nhà sẽ giúp chúng ta cải thiện được sức khỏe như:
- Giảm áp huyết động mạch, rất tốt cho những người nào đang bị bệnh cao máu (Dr Karen Allen, State Univ of New York at Buffalo)
- Giảm stress, giúp thư giãn tinh thần (Josephine M Wills, Waltham Centre for Pet Nutrition , UK)
- Giúp chúng ta ngừa bệnh tim nhờ vào cảm giác có được người bạn trung thành cạnh bên, nhờ đó tâm lý chúng ta ổn định hơn và tránh bớt được nguy cơ mắc bệnh tim (National Institute of Health Technology Assessement Workshop: Health Benefits of Pets)
- Giúp chúng ta bớt chán đời, bớt cảm thấy lẻ loi cô độc và ít bị trầm cảm (Beetween Pets and People. The importance of animal companionship)
- Gần đây có nhiều khảo cứu cho thấy chó có khứu giác rất nhạy bén, rất thính mũi nhờ vậy nó có thể đánh hơi người nào đang bị cancer bọng đái, cancer vú, cancer buồng trứng (ovarian cancer), cancer ruột (colorectal cancer) và cả bệnh tiểu đường.
New York Times có cho biết hiện nay các nhà khoa học đa ngành tài ba thuộc Univ of Pennsylvania, gồm có nhà vật lý học, thú y sĩ và Gs Preti một hóa học gia cơ phận (human odors) 40 năm kinh nghiệm (chimiste organicien) đang nghiên cứu việc sử dụng tính năng thính mũi của loài chó để chế tạo một lỗ mũi điện tử (electronic nose) dùng vào việc chẩn đoán cancer buồn trứng ở phụ nữ.
Khoa thú vật trị liệu (zootherapy) cho biết việc nuôi chó trong nhà sẽ giúp chúng ta cải thiện được sức khỏe như:
- Giảm áp huyết động mạch, rất tốt cho những người nào đang bị bệnh cao máu (Dr Karen Allen, State Univ of New York at Buffalo)
- Giảm stress, giúp thư giãn tinh thần (Josephine M Wills, Waltham Centre for Pet Nutrition , UK)
- Giúp chúng ta ngừa bệnh tim nhờ vào cảm giác có được người bạn trung thành cạnh bên, nhờ đó tâm lý chúng ta ổn định hơn và tránh bớt được nguy cơ mắc bệnh tim (National Institute of Health Technology Assessement Workshop: Health Benefits of Pets)
- Giúp chúng ta bớt chán đời, bớt cảm thấy lẻ loi cô độc và ít bị trầm cảm (Beetween Pets and People. The importance of animal companionship)
- Gần đây có nhiều khảo cứu cho thấy chó có khứu giác rất nhạy bén, rất thính mũi nhờ vậy nó có thể đánh hơi người nào đang bị cancer bọng đái, cancer vú, cancer buồng trứng (ovarian cancer), cancer ruột (colorectal cancer) và cả bệnh tiểu đường.
New York Times có cho biết hiện nay các nhà khoa học đa ngành tài ba thuộc Univ of Pennsylvania, gồm có nhà vật lý học, thú y sĩ và Gs Preti một hóa học gia cơ phận (human odors) 40 năm kinh nghiệm (chimiste organicien) đang nghiên cứu việc sử dụng tính năng thính mũi của loài chó để chế tạo một lỗ mũi điện tử (electronic nose) dùng vào việc chẩn đoán cancer buồn trứng ở phụ nữ.
Chó trừ gian
Cảnh sát và quân đội tại nhiều quốc gia sử dụng chó để tìm chất nổ, phát hiện địa đạo, nơi ẩn trốn của trộm cướp, khủng bố, để giải tán biểu tình, để tìm kiếm người bị mất tích trong những trận thiên tai, động đất hoặc tuyết lở (avalanche).
Giới thiệu 2 video: Chó Biệt hải Seals đột kích thanh toán Ben Laden tại Abbottabat, Pakistan
(giống chó được giữ bí mật, có lẽ là Berger Allemand hay Belgian Malinois?)
Cảnh sát và quân đội tại nhiều quốc gia sử dụng chó để tìm chất nổ, phát hiện địa đạo, nơi ẩn trốn của trộm cướp, khủng bố, để giải tán biểu tình, để tìm kiếm người bị mất tích trong những trận thiên tai, động đất hoặc tuyết lở (avalanche).
Giới thiệu 2 video: Chó Biệt hải Seals đột kích thanh toán Ben Laden tại Abbottabat, Pakistan
(giống chó được giữ bí mật, có lẽ là Berger Allemand hay Belgian Malinois?)
Chó linh tinh
Chó từng được phóng lên không gian. Chó cũng là nghệ sĩ có hạng trong những gánh xiệc. Chó cũng đã từng đóng phim.
Chó cũng được dùng để chạy đua và để thi đấu cắn lộn giúp dân có máu đỏ đen bắt độ và sát phạt lẫn nhau.
Tại một vài quốc gia vừa mới thoát cảnh nghèo đói, nuôi chó cảnh là một cái mốt học làm sang của nhiều đại gia lắm tiền thừa bạc.
Có nơi có cả kỹ nghệ chăn nuôi chó thịt chẳng hạn như chó giống St Bernard được nhập vào Trung quốc để dùng vào việc lai giống với các dòng chó địa phương để sản xuất ra những giống chó tạp to con cho nhiều thịt hơn.
Chó từng được phóng lên không gian. Chó cũng là nghệ sĩ có hạng trong những gánh xiệc. Chó cũng đã từng đóng phim.
Chó cũng được dùng để chạy đua và để thi đấu cắn lộn giúp dân có máu đỏ đen bắt độ và sát phạt lẫn nhau.
Tại một vài quốc gia vừa mới thoát cảnh nghèo đói, nuôi chó cảnh là một cái mốt học làm sang của nhiều đại gia lắm tiền thừa bạc.
Có nơi có cả kỹ nghệ chăn nuôi chó thịt chẳng hạn như chó giống St Bernard được nhập vào Trung quốc để dùng vào việc lai giống với các dòng chó địa phương để sản xuất ra những giống chó tạp to con cho nhiều thịt hơn.
Kiểm khuyển (detector dog)
Cơ Quan Biên Phòng Canada (Canada Border Services Agency – CBSA) có một đội ngũ kiểm khuyển gồm có 72 con chó và được phân phối rải rác tại những cửa khẩu xung yếu của lãnh thổ Canada.
Địa bàn hoạt động của đội kiểm khuyển bao gồm nhiệm vụ kiểm soát du khách và hàng hóa đến bằng đường hàng không, bằng đường biển hay đường bộ. Chó cũng còn làm việc trong các kho của Canada Post để phát hiện hàng hóa bị cấm hoặc hàng lậu, v.v… được gởi theo đường bưu điện.
Cơ Quan Biên Phòng Canada (Canada Border Services Agency – CBSA) có một đội ngũ kiểm khuyển gồm có 72 con chó và được phân phối rải rác tại những cửa khẩu xung yếu của lãnh thổ Canada.
Địa bàn hoạt động của đội kiểm khuyển bao gồm nhiệm vụ kiểm soát du khách và hàng hóa đến bằng đường hàng không, bằng đường biển hay đường bộ. Chó cũng còn làm việc trong các kho của Canada Post để phát hiện hàng hóa bị cấm hoặc hàng lậu, v.v… được gởi theo đường bưu điện.
Tại Canada, giống chó nhỏ con Beagle được Cơ quan Biên phòng (CBSA) sử dụng vào việc kiểm soát thịt thà cá mắm hoa quả nhập bất hợp pháp tại các phi trường và không quên là chó cũng rất hữu hiệu trong việc phát hiện ra cần sa ma túy giấu trong hành lý. Chó giống Labrador Retriever thì được dùng để tìm vũ khí, chất nổ, tiền bạc và ma túy, v.v…
Nhờ thái độ ôn hòa, điềm tỉnh lúc làm việc nên chó được thả cho chạy tự do giữa các hàng du khách và hành lý trong lúc chờ đợi để hoàn tất thủ tục nhập cảnh tại các phi trường lớn ở Canada.
Cách làm việc của chó rất hữu hiệu, đặt biệt là không làm náo động phi cảng, gây ra cảnh xáo trộn hoang mang cho hành khách. Các xách tay mang trên vai và thậm chí hàng hóa giấu trong người cũng đều bị chó phát hiện tuốt luốt.
Cách làm việc của chó rất hữu hiệu, đặt biệt là không làm náo động phi cảng, gây ra cảnh xáo trộn hoang mang cho hành khách. Các xách tay mang trên vai và thậm chí hàng hóa giấu trong người cũng đều bị chó phát hiện tuốt luốt.
Chó lên bàn nhậu
Không biết tại sao mỗi khi người ngoại quốc gặp mình là họ thường hỏi (có lẽ là xỏ ngọt) về hai chuyện: Bộ người Việt Nam các you thích thịt chó lắm hả? Trong casino sao thấy toàn là người Á châu không hà? Thế là mình phải dài dòng cắt nghĩa cho họ hiểu, phải thanh minh thanh nga là tại với bị thế nầy thế nọ v.v…
Đối với Tây phương, họ rất quý trọng con chó, không thể nào bắt nó phải xuống cấp bằng con heo con bò để mà làm thịt.
Ngược lại, tập quán ăn uống tại một số quốc gia Á châu trong đó có Việt Nam xem việc ăn thịt chó là chuyện rất bình thường. Vật dưỡng nhân mà. Tuy nói vậy chớ đại đa số người mình cũng ít ai dùng thịt chó.
Thịt chó không phải là loại thịt thông dụng mà dân mình ăn mỗi ngày. Người gõ cũng chưa từng ăn loại thịt nầy bao giờ.
Mấy năm sau ngày sập tiệm, phong trào ăn thịt cầy đã có mòi xâm nhập và phát triển mạnh mẽ vào giới ăn nhậu tại miền Nam.
Gần đây lại có tin là món thịt mèo, gọi là hổ nhà, cũng được con buôn khai thác triệt để và phát triển mạnh mẽ bên cạnh thịt chó tại Việt Nam.
Các người chủ trương ăn thịt chó đều nức lòng khen đáo khen để món cẩu nhục, vì theo họ món nầy nó vừa ngon mà lại vừa bổ vô song, và nó còn có effet mạnh mẽ vào cái vụ kia nữa nhờ vậy mấy ông khỏi cần nhờ đến thuốc Viagra làm chi cho uổng tiền.
Theo Đông y, cẩu nhục có vị mặn chua, tính nóng, không độc, bổ tỳ thận, và trợ dương… nghe mê chưa.
Người gõ nghe lén được giới sành điệu phân chia thịt chó ra làm nhiều thứ hạng: ngon nhất là chó trắng, nhì là chó vàng lông ngắn và mịn, bởi vậy mới có câu nhất bạch, nhị hoàng, tam khoang, tứ đốm (?).
Không biết tại sao mỗi khi người ngoại quốc gặp mình là họ thường hỏi (có lẽ là xỏ ngọt) về hai chuyện: Bộ người Việt Nam các you thích thịt chó lắm hả? Trong casino sao thấy toàn là người Á châu không hà? Thế là mình phải dài dòng cắt nghĩa cho họ hiểu, phải thanh minh thanh nga là tại với bị thế nầy thế nọ v.v…
Đối với Tây phương, họ rất quý trọng con chó, không thể nào bắt nó phải xuống cấp bằng con heo con bò để mà làm thịt.
Ngược lại, tập quán ăn uống tại một số quốc gia Á châu trong đó có Việt Nam xem việc ăn thịt chó là chuyện rất bình thường. Vật dưỡng nhân mà. Tuy nói vậy chớ đại đa số người mình cũng ít ai dùng thịt chó.
Thịt chó không phải là loại thịt thông dụng mà dân mình ăn mỗi ngày. Người gõ cũng chưa từng ăn loại thịt nầy bao giờ.
Mấy năm sau ngày sập tiệm, phong trào ăn thịt cầy đã có mòi xâm nhập và phát triển mạnh mẽ vào giới ăn nhậu tại miền Nam.
Gần đây lại có tin là món thịt mèo, gọi là hổ nhà, cũng được con buôn khai thác triệt để và phát triển mạnh mẽ bên cạnh thịt chó tại Việt Nam.
Các người chủ trương ăn thịt chó đều nức lòng khen đáo khen để món cẩu nhục, vì theo họ món nầy nó vừa ngon mà lại vừa bổ vô song, và nó còn có effet mạnh mẽ vào cái vụ kia nữa nhờ vậy mấy ông khỏi cần nhờ đến thuốc Viagra làm chi cho uổng tiền.
Theo Đông y, cẩu nhục có vị mặn chua, tính nóng, không độc, bổ tỳ thận, và trợ dương… nghe mê chưa.
Người gõ nghe lén được giới sành điệu phân chia thịt chó ra làm nhiều thứ hạng: ngon nhất là chó trắng, nhì là chó vàng lông ngắn và mịn, bởi vậy mới có câu nhất bạch, nhị hoàng, tam khoang, tứ đốm (?).
Kết luận
Trong tất cả các loài vật, chó lúc nào cũng gần gũi với chúng ta nhất . Nó gắn liền vào số phận của con người.
Vì con không chê cha mẹ khó, chó không chê chủ nghèo. Dù chúng ta có giàu, dù chúng ta có nghèo, dù cho cuộc đời chúng ta có lận đận ba chìm bảy nổi tám cái linh đinh đi nữa, thì con chó vẫn trung thành ở bên ta. Chó chia sẻ với ta những nỗi nhọc nhằn, những vui buồn trong cuộc sống, giúp ta cảm thấy bớt cô đơn lẻ loi và thậm chí đôi khi nó còn liều mình cứu ta trong những tình huống hiểm nguy nữa.
Đây là một đức tính quý báu hiếm thấy kể cả ở loài người có lý trí và biết suy nghĩ.
Vì con không chê cha mẹ khó, chó không chê chủ nghèo. Dù chúng ta có giàu, dù chúng ta có nghèo, dù cho cuộc đời chúng ta có lận đận ba chìm bảy nổi tám cái linh đinh đi nữa, thì con chó vẫn trung thành ở bên ta. Chó chia sẻ với ta những nỗi nhọc nhằn, những vui buồn trong cuộc sống, giúp ta cảm thấy bớt cô đơn lẻ loi và thậm chí đôi khi nó còn liều mình cứu ta trong những tình huống hiểm nguy nữa.
Đây là một đức tính quý báu hiếm thấy kể cả ở loài người có lý trí và biết suy nghĩ.
Nguyễn Thượng Chánh, DVM
Montreal, Dec 21, 2013
————————
Tham khảo:
Video 1- Osama Bin Laden Raid: Navy SEALs Brought Highly Trained Dog With Them Into Compound
Montreal, Dec 21, 2013
————————
Tham khảo:
Video 1- Osama Bin Laden Raid: Navy SEALs Brought Highly Trained Dog With Them Into Compound
http://abcnews.go.com/US/osama-bin-laden-raid-navy-seals-military-dog/story?id=13535070
Video 2- Seals’ dog of War
http://abcnews.go.com/WNT/video/osama-bin-laden-dead-seals-dog-war-13540718
- Veronique Greewood – What Does Cancer Smell Like?
http://www.nytimes.com/2013/11/24/magazine/what-does-cancer-smell-like.html
Video 3- ‘A time to rejoice’: Blind man can keep hero dog, thanks to donations
http://www.today.com/news/social-media-mobilizes-help-blind-man-keep-hero-dog-2D11767015
- See more at: http://thoibao.com/2014/01/09/cho-va-nguoi/#sthash.0PHNSjIr.dpuf
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét