"...Các chuyên gia về tầu ngầm phương Tây cho biết họ có ấn tượng tốt về những tiến bộ mà Việt Nam đạt được, mặc dầu thách thức khổng lồ mà Việt Nam phải đối phó trong việc phát triển một lục lượng tầu ngầm từ con số không..."
Tàu hộ vệ tên lửa lớp Tarantul tại quân cảng
Theo Reuters, Việt Nam chẳng bao lâu sẽ có một lực lượng hải quân có khả năng răn đe tại Biển Đông chống lại Trung Quốc dưới hình thức các tầu ngầm lọai Kilo mua của Nga mà, theo các chuyên gia, có thể khiến Bắc Kinh suy nghĩ trước khi tìm cách lấn luớt nước láng giềng nhỏ bé này tại những vùng biển tranh chấp.
Cho đến nay, Việt Nam đã nhận được hai tầu ngầm hiện đại từ Nga và sẽ nhận thêm một tầu thứ ba vào tháng mười một tới này qua một hợp đồng trị giá 2,6 tỷ đô la ký với Moscow năm 2009. Ngoài ra còn ba chiếc nữa dự trù sẽ được giao trong vòng hai năm tới.
Mặc dầu cả hai nước Việt Nam và Trung Quốc đểu bị cai trị bởi các đảng cộng sản và thương mại giữa hai nước đẽ lên đến 50 tỷ đô la, nhưng Hà Nội từ lâu vẫn e sợ Bắc Kinh, đặc biệt là việc Bắc Kinh đòi chủ quyền trên hầu hết Biển Đông mà Việt Nam giáp giới. Việc Bắc Kinh gởi một giàn khoan đến vùng biển mà Việt Nam nhận là vùng đặc quyền kinh tế của mình đã làm Hà Nội mở mắt, nhưng những tầu tuần duyên mà Việt Nam gởi đến đều bị những tầu Trung Quốc lớn hơn nhiều lần ngăn chặn không cho đến gần.
Theo các chuyên gia, có triển vọng Việt Nam sẽ sử dụng đúng chiến lược mà Trung Quốc dự tính sử dụng chống lại Hoa Kỳ, gọi là AA/AD (anti-access/area denial-chống xâm nhập/ngăn chặn), chung quanh vùng biển và những đảo mà Việt Nam có quân trú đóng tại Trường Sa chống lại Trung Quốc một khi các tầu ngầm của Việt Nam hoàn toàn được huấn luyện thành công.
Điều đó sẽ làm phưc tạp mọi tính toán của Trung Quốc về một hành động quân sự chống lại Việt Nam tại Trường Sa, hay tại vùng biển đang tranh chấp, dù rằng Trung Quốc có một lực lượng hải quân lớn hơn nhiều lần, kể cả một hạm đội 70 tầu ngầm. Theo Collin Koh của Học Viện Nghiên Cứu Quốc Tế S. Rajaratnam:
"Ngăn chặn vùng biển (sea denial) có nghĩa là tạo ra một răn đe tâm lý khiến cho đối thủ mạnh hơn không thể nào biết được tầu ngầm của mình hiện đang ở đâu. Đó là chiến thuật chiến tranh bất đối xứng cổ điển và là một điều mà tôi nghĩ người Việt biết rất rõ. Vấn đề là liệu họ có thể hoàn thiện được nó trong lòng nước hay không".
Việt Nam đã không bỏ phí thời giờ tìm cách khai thác hợp đồng mua vũ khí lớn nhất từ trước tới nay của mình. Từ quân cảng được bao che bởi những rạng núi đâm ra ngoài biển, Vịnh Cam Ranh - nơi mà trước kia quân đội Mỹ đã xây một căn cứ quân sự khổng lồ trong chiến tranh Việt Nam - theo các nhà ngọai giao người ta đã thấy hai tầu ngầm vừa được Nga bàn giao thực hiện những chuyến hải hành huấn luyện dọc theo bờ biển.
Theo tin của thong tấn xã Nga Interfax vào tháng trước thì một toán thủy thủ Việt Nam khác hiện đang được huấn luyện trên chiếc tầu ngầm thứ ba tại vùng biển chung quanh Saint Petersburg (Nga) trước khi chiếc tầu này được chuyển giao cho Việt Nam tại Vịnh Cam Ranh vào tháng 11. Một chiếc tầu thứ tư hiện đang đươc thử nghiệm ngoài biển tại Nga trong khi hai chiếc cuối cùng đã được khởi công đóng.
Trong lúc các chuyên gia quân sự đang tìm cách tìm hiểu các thủy thủ Việt Nam phải mất bao lâu mới làm chủ được những kỹ thuật hiện đại của tầu ngầm, thì một số tin rằng sẽ chẳng mất bao lâu thời gian nữa trước khi Hà Nội bắt đầu gởi những tầu này ra xa thêm ngoài khơi vùng biển Việt Nam.
Theo Siemon Wezeman, một chuyên gia về chuyển giao vũ khí tại Học viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (Stockholm International Peace Research Institute - SIPRI) thì:
"Phía Việt Nam đã làm kịch bản thay đổi hoàn toàn - họ đã có hai tầu ngầm, họ đã có thủy thủ đoàn và có vẻ họ cũng đã có những vũ khí do đó khả năng và kinh nghiệm của họ sẽ bắt đầu tăng trưởng từ lúc này. Từ vị thế của Trung Quốc, khả năng răn đe của Việt Nam hiện nay phải nói là rất thật".
Ngoài việc được trang bị thủy lôi tầm ngắn, các tầu ngầm lọai Kilo trong lúc lặn dưới nước còn có thể phóng ra những hỏa tiễn chống hạm bay sát mặt nước có khả năng đi xa tới 300 km (188 dặm Anh).
Theo ông Wezeman thì SIPRI ước tính là Việt Nam đã nhận được ít nhất là 10 trong số 50 hỏa tiễn chống hạm loại Klub vào năm nay như là một phần của hợp đồng với Moscow, nhưng không có dấu hiệu gì Việt Nam có mua loại hỏa tiển Klub dùng để tấn công mục tiêu trên bộ cả.
Trương Bảo Hội, một chuyên gia về an ninh Trung Quốc tại trường Đại học Lĩnh Nam tại Hồng Kông, cho biết ông tin rằng các nhà họach định quân sự Trung Quốc đã quan ngại về các tầu ngầm Việt Nam. Ông nói: "Trên phưong diện lý thuyết, phía Việt Nam đang ở thời điểm họ có thể đưa chúng vào chiến đấu".
Cả hai bộ quốc phòng và bộ ngọai giao Trung Quốc đều từ chối không bình luận gì về việc này khi thông tấn xã Reuters yêu cầu.
Các quan chức quân sự cao cấp của Việt Nam thì cho Reuters biết là họ hài lòng với tiến độ, nói rằng việc huấn luyện ngoài biển và việc hội nhập các tầu ngầm vào lực lượng hải quân Việt Nam đang đươc thực hiện một cách thuận lợi.
Họ từ chối không cho Reuters biết khi nào thì hai tầu ngầm đầu tiên hoàn toàn được huấn luyện xong nhưng nhấn mạnh rằng chúng sẽ được dùng để "phòng thủ".
Một quan chức quân sự tại Hà Nội - từ chối không chịu nói tên vì sự tế nhị của vấn đề - cho biết: "Chúng không phải là vũ khí độc nhất của chúng tôi, nhưng là một phần của một hệ thống vũ khí mà chúng tôi phát triển để bảo vệ chủ quyền tốt hơn. Trên phương diện này, các tầu ngầm có tính cách phòng thủ".
Trong những năm qua, Việt Nam đã mở rộng đáng kể lực lượng hải quân, mua các tầu chiến loại frigates và corvette phần lớn từ Nga. Những tầu này đều được trong bị vũ khí chống hạm và chống tầu ngầm. Ngoài ra Hà Nội cũng khởi sự môt chương trình đóng tầu dựa trên thiết kế của Nga.
Việt Nam và Trung Quốc vốn vẫn có một lịch sử chiến tranh đẫm máu mà lần chót là cuộc chiến biên giới năm 1979. Hai bên đụng độ trên biển lần chót là vào năm 1988 khi Trung Quốc đánh chiếm hai đảo của Việt Nam tại Trường Sa. Trước đó vào năm 1974, Trung Quốc đã đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa từ tay chính phủ miền Nam Việt Nam.
Các chuyên gia về tầu ngầm phương Tây cho biết họ có ấn tượng tốt về những tiến bộ mà Việt Nam đạt được, mặc dầu thách thức khổng lồ mà Việt Nam phải đối phó trong việc phát triển một lục lượng tầu ngầm từ con số không. Trường hợp Việt Nam trái hẳn với Philippines, một nước khác tại Đông Nam Á cũng có những tranh chấp tương tự với Bắc Kinh mà hiện không có tầu ngầm hay chiến hạm hiện đại cũng như một lực lượng không hải quân đáng kể.
Tầu ngầm Kilo là loại tầu ngầm Diesel-điện và được coi như là một trong những tầu ngầm chạy êm nhất trên thế giới và đã được thường xuyên cải thiện từ những năm 1980. Theo Vassily Kashin một chuyên gia chiến lược tại Moscow thì các tầu ngầm loại Kilo của Việt Nam có nhiều tiến bộ trên phương diện kỹ thuật hơn là những tầu ngầm cùng loại của Trung Quốc, mà chiếc mới nhất được mua của Nga cách đây một thập niên.
Lê Mạnh Hùng (theo Reuters)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét