Thứ Năm, ngày 25 tháng 9 năm 2014

Chiếc xe tự hành của Google vượt qua cuộc thi lấy bằng đầu tiên như thế nào?



Xe tự hành của Google.
Quy định quản lý những chiếc xe ô tô tự hành đang được phát triển bởi Google sẽ có hiệu lực trên các tuyến đường ở bang California từ ngày 16/9. Các xe ô tô này đã đi được hơn một triệu kilomet kể từ khi Google bí mật triển khai công nghệ từ năm 2009, nhưng mãi đến tháng Năm năm 2012 thì các loại xe này mới chính thức trải qua cuộc thi lấy bằng do cơ quan Department of Motor Vehicles (DMV) thuộc tiểu bang Nevada tổ chức.

Hiện tại tờ IEEE Spectrum đã thu thập được các thông tin về việc buổi lấy bằng xe tự hành này, cũng như các emails liên quan đến nó, dưới sự cho phép của Luật Tự do Thông tin. Một số thông tin ở đây mọi người đã biết. Ví dụ, các quan chức tiểu bang Nevada đã gần như ngay lập tức công bố dòng ô tô tự hành Toyota Prius của Google đã vượt qua cuộc thi lấy bằng. Tuy nhiên, điều độc giả chưa biết là công ty Google đã được quyền chọn tuyến đường, giới hạn giao thông và điều kiện thời tiết cho cuộc thi, và rằng các kỹ sư của công ty đã phải dành quyền điều khiển ô tô hai lần trong quá trình thi.
Cuộc thi lấy bằng xe tự hành đầu tiên trên thế giới diễn ra ngày 1/5/2012 tại thành phố Las Vegas. Trước đó Google đã vẽ lại bản đồ khu vực và chọn ra một tuyến đường để tiến hành cuộc thi, dưới sự cho phép của DMV. Chris Urmson, người đứng đầu dự án này của Google, sẽ là người ngồi ở vị trí cầm lái đề phòng bất trắc xảy ra. Ngồi kế bên sẽ là kỹ sư Anthony Levandowski. Ngồi phía sau sẽ là 2 người giám sát thuộc tiểu bang Nevada. Một trong số đó là Bruce Breslow, bình luận viên thể thao, chính trị gia và là giám đốc của DMV. Người còn lại là Nancy Wojcik, chịu trách nhiệm kiểm định và cấp giấy phép lái xe cho người dân trong toàn bang.
DMV đã thiết kế cuộc thi để đánh giá hiệu quả hoạt động của ô tô tự hành trong những điều kiện thông thường. Những người giám sát sẽ đánh giá cách xử lý của xe Google trong mọi trường hợp, nhằm xác định xem liệu chiếc xe có hoàn toàn tự hoạt động hoặc vẫn cần sự trợ giúp từ Urmson, hay thậm chí tất cả đều do Urmson điều khiển bằng tay. Một bảng đánh giá cuối cùng sẽ cho thấy những tình huống mà ô tô gặp phải. Ở trong bảng này, Breslow đã ghi lại rằng chiếc Prius đã xử lý tốt tình huống bảng báo hiệu dừng 4 phía ở khu vực khu hội chợ và đại lộ Strip của Las Vegas.
Trong điều kiện bình thường, xe Prius hoạt động khá hoàn hảo. Breslow lưu ý rằng chiếc xe đã phát hiện và nhường đường người đi bộ cũng như đi vào làn đường thuận lợi khi lên đường cao tốc với giới hạn tốc độ cho phép. Tại những nơi đường giao nhau, ông Breslow gọi đó là “sự cẩn trọng về thiết kế đảm bảo an toàn”.
Nhưng tốc độ đo được của xe tự lái Prius có thể đã khiến Breslow không hài lòng. “Có lẽ chiếc xe đã quá cẩn trọng khi gặp các đèn báo hiệu,” ông viết. Mục còn lại chỉ ra rằng xe của Google không được thử nghiệm trên các vòng xoay. Trong cuộc trò chuyện với cơ quan DMV trước cuộc thi lấy bằng, phía Google đã nói rõ chính sách của mình là không phép cuộc thử nghiệm diễn ra trên các đoạn đường giao với đường sắt mà không có các hệ thống báo hiệu cho người lái xe biết. Google cũng nhấn mạnh rằng: “[Những vòng xoay] là đặc biệt khó xử lý, nơi đây ngay cả con người điều khiển xe cũng không biết các luật lệ tương ứng.” Trong một email gửi đến những đồng nghiệp ở DMV, ông Breslow đã viết, “Chúng ta không thể đánh rớt một ứng viên chỉ vì lý do không đủ khả năng đi theo vòng xoay nếu Google đã nói rằng hiện tại chiếc xe chưa thể làm điều đó.”
Vậy chiếc Prius sẽ làm gì khi phải đối mặt với tình huống không hề mong đợi? Đó là điều đã xảy ra một vài lần trong suốt quãng đưởng thử nghiệm dài 22km. Có lần, một chiếc xe đạp đã đánh võng ngay trước mũi xe ô tô. Chiếc xe đã đi chậm lại để đảm bảo an toàn cho người đi xe đạp. Xe Prius cũng dự đoán chính xác một người đi bộ băng ngang qua đường. Còn đối với đoạn đường có công trình xây dựng, tất nhiên, thì phức tạp hơn. Khi gặp phải con đường bị chắn, chiếc xe đã chuyển chế độ tự đông sang có người lái, yêu cầu Urmson phải điều khiển xe. Wojcik cũng ghi nhận rằng chiếc xe vẫn cần hỗ trợ, mặc dù cô không chỉ ra trường hợp cụ thể.

Trước khi diễn ra cuộc thi, Google cho biết: “Rất khó để đoán trước liệu buổi thử nghiệm có gặp phải các điều kiện như: mưa, băng/tuyết, sương mù và gió mạnh hay không. Hơn nữa, chiếc xe hiện tại vẫn chưa hoạt động được trong điều kiện có băng, tuyết và sương mù dày đặc.” Một điều may mắn là phần mềm lái xe của Google đã chứng minh rằng nó có làm tốt hơn việc dự báo thời tiết. Nhiệt độ trung bình ở Las Vegas trong tháng Năm là 31 oC, gần như không có mưa và sương mù. Google đã cung cấp cho tiểu bang Nevada văn bản đảm bảo rằng chiếc xe của họ chịu đựng được trời mưa ở California và có thể hoạt động an toàn ở các vòng xoay cũng như những điều kiện đường xá khác mà không được đề cập đến trong bài thử nghiệm của tiểu bang Nevada.
Sau bài kiểm tra ở Las Vegas, xe Prius đã hoàn thành một bài kiểm tra tốc độ khác ở thủ phủ của bang, thành phố Carson. Ủy ban DMV sau đó đã họp và quyết định cấp giấy phép cho ô tô tự lái đầu tiên trên cả nước. Vào ngày 4 tháng Năm năm 2012, xe Prius đã được cấp biển lái xe đặc biệt với màu vàng – đỏ, mang số hiệu AU-001. Tuy nhiên, Google có vẻ như đã không làm gì nhiều với tấm giấy phép lịch sử này. Phần lớn các cuộc thử nghiệm của công ty đều ở bang California, và khi giấy phép do Nevada cấp hết hiệu lực vào tháng Năm năm 2013, Google đã không xin cấp lại trong ít nhất 8 tháng trở lại đây.
Bài cập nhật lần cuối ngày 11 tháng Chín năm 2014.
Mark Harris 
Athena chuyển ngữ